Pasadena.science

Strona główna / Pasadena, miejsce

Instytuty

Prywatna uczelnia badawcza, laboratorium NASA, którym zarządza, i obserwatoria, które zbudowała albo współprowadzi – to one czynią z Pasadeny miasto nauki.

Caltech

California Institute of Technology to prywatny instytut badawczy w Pasadenie, z kampusem o powierzchni około 50 hektarów i sześcioma wydziałami. Zaczynał w 1891 roku jako Throop University, obecną nazwę nosi od 1920 roku. George Ellery Hale, członek rady powierniczej od 1906 roku, pomógł sprowadzić fizyka Roberta Millikana, który kierował instytutem w latach 1921–1945 i w 1923 roku otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki.

Do ośrodków astronomicznych Caltechu należy Obserwatorium Palomar, a jego Laboratorium Sejsmologiczne jest jednym z głównych źródeł informacji o trzęsieniach ziemi w południowej Kalifornii.

Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL)

JPL wyrosło z testów rakietowych w Arroyo Seco w 1936 roku. Założył je Caltech i od 1958 roku zarządza nim w imieniu NASA. Laboratorium buduje i prowadzi robotyczne misje, m.in. łaziki marsjańskie i Voyagery, oraz obsługuje Deep Space Network NASA.

Obserwatorium Mount Wilson

W 1904 roku Hale przekonał Carnegie Institution do budowy obserwatorium w górach San Gabriel, na szczycie Mount Wilson nad Pasadeną, na wysokości 5715 stóp (ok. 1740 m). Hale był pomysłodawcą jego teleskopów 60- i 100-calowego; ten drugi zainstalowano w 1917 roku.

Edwin Hubble dołączył do zespołu w 1919 roku. W 1923 roku wykazał, że istnieją galaktyki poza naszą, a w 1929, że Wszechświat się rozszerza. W 1948 roku Carnegie i Caltech porozumiały się w sprawie wspólnego prowadzenia obserwatoriów Mount Wilson i Palomar; 200-calowy teleskop na Palomar zobaczył pierwsze światło w 1949 roku.

LIGO

Caltech współzałożył Laserowe Interferometryczne Obserwatorium Fal Grawitacyjnych (LIGO) i zarządza nim razem z MIT. Dwa detektory LIGO stoją w Hanford w stanie Waszyngton i w Livingston w Luizjanie. W 2016 roku LIGO ogłosiło pierwszą bezpośrednią obserwację fal grawitacyjnych.

Źródła

  1. Caltech, Caltech at a Glance
  2. Caltech Library Archives, Caltech History
  3. NASA, NASA JPL Looks to Next 90 Years of Innovation, Exploration
  4. Mount Wilson Observatory, Visiting
  5. Carnegie Science, Carnegie Science and Caltech: A History of Collaboration
  6. City of Pasadena, Heritage: A Short History of Pasadena
  7. LIGO Caltech, About LIGO

Źródła sprawdzone: 1 listopada 2026