Mars, łazik po łaziku

Sojourner (1997): dowód, że koła działają

Mars Pathfinder wylądował 4 lipca 1997 roku i wypuścił Sojournera, pierwszego łazika na Marsie, wielkości mniej więcej kuchenki mikrofalowej. Lądownik schodził na spadochronie i silnikach rakietowych, a potem na poduszkach powietrznych, które napełniły się około 100 metrów nad gruntem; zanim się zatrzymał, odbił się ponad piętnaście razy.

Spirit i Opportunity (2004): śladem wody

Bliźniacze łaziki wylądowały w styczniu 2004 roku: Spirit w kraterze Gusev 3 stycznia, Opportunity na równinie Meridiani Planum 24 stycznia. Oba, jak Pathfinder, korzystały z poduszek powietrznych.

Odczytując zapis w skałach, łaziki potwierdziły, że w dawnych czasach woda długo utrzymywała się na powierzchni Marsa. Spirit zakończył misję w 2010 roku. Opportunity po raz ostatni połączył się z Ziemią 10 czerwca 2018 roku, gdy burza pyłowa okryła całą planetę i jego panele słoneczne; przejechał do tego czasu 45,16 kilometra.

Curiosity (2012): podniebny dźwig

Curiosity nie korzystał z poduszek powietrznych. Wylądował w kraterze Gale 6 sierpnia 2012 roku (czasu wschodnioamerykańskiego; w Kalifornii był jeszcze 5 sierpnia) dzięki nowemu systemowi – „podniebnemu dźwigowi” (sky crane): moduł z ośmioma silnikami rakietowymi opuścił łazik na linach długości 7,5 metra i odleciał, gdy koła dotknęły gruntu.

Perseverance (2021): próbki i helikopter

Perseverance wylądował w kraterze Jezero 18 lutego 2021 roku z tym samym dźwigiem i nowymi narzędziami do wyboru bezpiecznego miejsca w czasie schodzenia. Jego praca ma cztery części: geologię krateru, poszukiwanie śladów dawnego życia mikrobiologicznego, gromadzenie próbek skał do możliwego przyszłego przywiezienia na Ziemię oraz testy technologii dla przyszłych wypraw ludzi.

Zabrał ze sobą Ingenuity, helikopter o masie 1,8 kilograma. 19 kwietnia 2021 roku Ingenuity jako pierwszy statek powietrzny wykonał napędzany, sterowany lot na innej planecie. W październiku 2026 roku Perseverance pobił rekord Opportunity w długości jazdy po innym ciele niebieskim.

Siedem minut grozy

Wejście w atmosferę, zejście i lądowanie trwają około siedmiu minut, w czasie których sonda zwalnia z około 21 000 km/h do zera. Sygnał radiowy potrzebuje kilku minut, by dotrzeć na Ziemię, więc każdy krok musi wykonać się sam. W czasie lądowania Perseverance sygnały docierały do sali kontroli w JPL po 11 minutach. Więcej o tym opóźnieniu w przewodniku Jak leci misja.